Vượt qua nỗi sợ sự Thành Công

Mọi người thường nhắc đến “sợ thất bại” nhưng ít ai biết rằng “sợ thành công” đôi khi còn nguy hiểm hơn "sợ thất bại" bởi rất khó nhận biết nó. Vậy nhận dạng, tìm nguyên nhân và vượt qua nó ra bằng cách nào?

Sếp của Tân vừa thông báo rằng công ty đã thắng thầu trong dự án xử lý môi trường. Ông ta hỏi Tân nếu anh ấy muốn nhận vị trí dẫn đầu của dự án này không. Tất cả những gì anh ấy cần làm là trả lời cho ông ấy vào thứ sáu tới đây.

Tân luôn hy vọng cho một cơ hội như thế này. Anh ấy biết cách làm việc và các kỹ năng quản lý của anh ấy đáp ứng yêu cầu cho công việc này. Tân cũng biết kết quả dự án này cũng sẽ dẫn anh ấy đến một ví trí thăng tiến mới và chí ít là sự công nhận với một mức thưởng rất lớn.

Tuy nhiên, khi đến ngày thứ sáu, anh ta đã tạo ra một loạt lý do để không tham gia dẫn đầu dự án. Đến cuối ngày, anh ấy vẫn chưa có nói chuyện với sếp của anh ta.

Bạn có thấy tình huống này quen lắm không?

Mọi người thường nhắc đến “sợ thất bại” nhưng ít ai nói đến “sợ thành công”. Có thể các bạn thấy lạ khi nghe điều này vì ai chẳng muốn thành công nhưng đây thực sự là một khía cạnh khác của “nỗi sợ". Sự sợ thành công là điều khó thấy. Nó có thể làm chúng ta đánh mất cơ hội trong cuộc sống. Khi chúng ta quá e ngại gánh nhận rủi ro và đi tiếp tới mục tiêu của chúng ta, trong nhận thức cả lẫn trong tiềm thức- chúng ta sẽ bị mắc kẹt một chỗ và lâm vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan".

Trong bài viết này, tôi muốn chia sẻ các bạn về nỗi sợ hãi trên: nó là cái gì? Làm thế nào để biết được bạn đang rơi vào tình trạng đó? Và bạn có thể làm gì để vượt qua nó?

Nỗi sợ hãi về sự thành công

Nhà tâm lý học Matina Horner là người đầu tiên chẩn đoán và định ra chứng bệnh tâm lý có tên gọi là sợ sự thành công vào những năm đầu thập niên 1970. Những phát hiện của bà, đặc biệt liên quan đến tâm lý lãnh đạo của phụ nữ đương thời đã tạo ra nhiều tranh luận sôi nổi.

Thế nhưng sau đó hầu hết các nhà khoa học và tâm lý học đã đồng ý rằng sự sợ hãi thành công đều tồn tại ở cả nam giới lẫn nữ giới.

Sự sợ hãi thành công cũng giống như sự sợ thất bại. Chúng có một số triệu chứng giống nhau và cả hai nỗi sợ làm kìm hãm bạn, không để cho bạn đạt đến giấc mơ và mục tiêu của mình.

Những tín hiệu cảnh báo về hội chứng sợ hãi sự thành công

Vấn đề lớn nhất của nhiều người là nỗi sợ hãi về sự thành công phần lớn mang tính vô thức. Họ không nhận thấy rằng họ đang tự kìm hãm mình để làm được điều gì đó lớn lao trong đời họ. Nếu bạn trải qua những suy nghĩ sau về sự sợ hãi, bạn có thể đã mắc hội chứng này ở một cấp độ nào đó

- Bạn cảm thấy tội lỗi về bất kỳ sự thành công nào bạn có, không cần biết là lớn hay nhỏ vì bạn bè, gia đình hoặc đồng nghiệp của bạn chưa có được thành công giống như bạn.

- Bạn không kể cho ai khác nghe về những thành tựu của bạn

- Bạn tránh né hoặc trì hoãn tham gia , khởi đầu các dự án lớn , đặc biệt là các dự án có thể dẫn đến sự công nhận và tưởng thưởng lớn.

- Bạn thường thỏa hiệp với các mục tiêu của chính bạn để tránh các xung đột trong nhóm hoặc thậm chí xung đột trong gia đình bạn.

- Bạn tự làm hỏng công trình hay giấc mơ của bạn bằng việc thuyết phục chính mình rằng bạn không đủ năng lực để đạt đến chúng

- Bạn cảm thấy, một cách tiềm thức, rằng bạn không xứng đáng để thưởng thức sự thành công trong đời bạn.

- Bạn tin rằng nếu bạn đạt đến thành công, bạn sẽ không thể làm nó bền vững. Thậm chí là bạn sẽ tiếp tới thất bại và kết thúc về điểm tồi tệ y như lúc ban đầu. Và vì vậy, bạn tự nhủ “Phiền toái phức tạp quá đi thôi” rồi bỏ mặc cơ hội đang trôi qua trước mắt.

Các nguyên nhân dẫn đến hội chứng sợ thành công

“Trên đỉnh cao luôn thấy cô đơn”

Dưới nhiều góc độ mổ xẻ qua các tranh luận cũng như từ các điều trị tâm lý, người ta đúc kết các nguyên nhân như sau:

- Chúng ta sợ những gì chúng ta gọi là mặt trái của sự thành công sẽ đem đến. Ví dụ : sự cô đơn, thêm kẻ thù, cách ly khỏi gia đình, bị cô lập, thêm giờ làm hoặc bị hỏi han nhiều về tiền bạc, lương bổng.

- Chúng ta ngại rằng trèo cao ắt sẽ có ngày té đau

- Chúng ta sợ sẽ phải đối mặt với việc bị đẩy thêm việc, gánh thêm nhiều lời phải hứa, bị thêm trách nhiệm, hoặc sợ bị xăm soi xét nét, có thêm nhiều bình luận.

- Chúng ta sợ mối quan hệ bị sứt mẻ nếu chúng ta đạt được thành công. Bạn bè và gia đình chúng ta sẽ phản ứng với sự ganh tỵ và lời lẽ chua cay. Chúng ta sẽ mất dần những gì chúng ta yêu quý.

- Chúng ta sợ phải hối tiếc khi đạt đến sự thành công với mục tiêu kỳ vọng thì nhận ra chúng ta có đủ quyền năng cho sự thành công đó mà lại không dám làm điều đó sớm hơn.

Vượt qua nỗi sợ

Bạn có thể dùng một số cách khác nhau để vượt qua nỗi sợ này. Một điều đáng mừng là khi bạn đối diện với nỗi sợ càng nhiều, mổ xẻ nó ra càng chi tiết thì bạn càng làm yếu đi nỗi sợ hãi đó và giảm thiểu càng nhiều sự ẩn dật thu mình của bạn để đạt đến thành công.

Hãy có cái nhìn thực tế về những gì xảy ra nếu bạn thành công tới mục đích. Đừng trông chờ vào những gì bạn hy vọng sẽ xảy ra hoặc những gì bạn lo sợ sẽ xảy ra. Hãy nhìn vào thực tế những gì gần như phải xảy ra.

Điều quan trọng là không cần phải trả lời ngay các câu hỏi này. Hãy dành ra 5-10 phút mỗi ngày để kiểm nghiệm các vấn đề và trả lời những câu hỏi sau:

- Thường thì tôi thấy bạn của tôi và gia đình tôi sẽ phản ứng như thế nào nếu tôi đạt được mục tiêu

- Cuộc sống của tôi sẽ thay đổi ra làm sao?

- Điều gì tồi tệ nhất có thể xảy ra nếu tôi đạt đến mục tiêu?

- Cái gì sắp xảy ra và cái gì là cái tốt nhất có thể xảy ra?

- Tại sao tôi sợ việc hoàn tất mục tiêu này?

- Tôi được động viên làm việc đề hướng tối mục tiêu như thế nào? Làm sao để tôi tăng cường sự động viên này?

- Cái gì tôi đang làm gây hủy hoại, tổn thương đến những nỗ lực của tôi?

• Làm cách nào để tôi có thể ngưng các hành vi tự hủy hoại nỗ lực của mình?

Đối với những cái mà bạn đã xác định được rủi ro và vấn đề, hãy lên kế hoạch để làm giảm nhẹ các rủi ro này và giải quyết các vấn đề đó. Ở những cái mà bạn đã định ra những hành động cần làm, hãy đưa chúng vào những việc phải làm hoặc một chương trình hành động.

Một kỹ thuật hữu dụng khác là hãy trực diện với nỗi sợ của bạn và triển khai một kết hoạch dự phòng để giúp bạn vượt qua nỗi lo lắng này.

Ví dụ, giả sử bạn không tự ép mình để thăng tiến một phần vì bạn thầm lo rằng bạn sẽ rất bận rộn với công việc khiến bạn không có thời gian chăm sóc gia đình và một phần vì bạn lo sợ bị ép phải chọn lựa những việc làm hủy hoại đến sự liêm chính của bạn.

Để vượt qua nỗi sợ này, hãy bắt đầu bằng việc xem đến khối lượng công việc của bạn., Bạn có thể lập ra một quy định cho chính bạn rằng bạn sẽ luôn có mặt ở nhà lúc 7:00 tối. Bạn có thể nói điều này với sếp của bạn nếu bạn được đề xuất ở vị trí mới.

Đối với các vấn đề liên quan đến sự chính trực, bạn luôn có một sự lựa chọn. Nếu bạn để việc duy trì sự chính trực của bạn luôn là mục tiêu hàng đầu thì bạn sẽ luôn làm được sự lựa chọn đúng đắn.

Bằng việc tạo ra những kế hoạch dự phòng cho những nỗi sợ của bạn, bạn có thể thường xuyên loại bỏ được những nỗi lo sợ này cách toàn diện.

Gợi ý nhỏ:

Chìa khóa hóa giải chính yếu là hãy rõ ràng về giá trị của bạn, những ưu tiên, những ranh giới, tầm nhìn cuộc sống để bạn có thể ra quyết định ưu tiên những điều quan trọng nhất với bạn. Với một số cơ hội hạn hẹp mà cuộc sống ban tặng, liên tục kiểm tra chính mình sẽ giúp bạn đưa ra những lựa chọn đúng đắn để tận hưởng thành quả trong cuộc sống.

Thỉnh thoảng có vài người phản ứng tiêu cực đến sự thành công của bạn , đặc biệt nếu bởi họ cho rằng họ có nhiều thành công hơn bạn trong quá khứ. Đó là những người có đầu óc hẹp hòi và họ không thể tự hào về sự thành công của bạn. Vậy bạn có thực sự cần phải biết và quan tâm đến họ không? Câu trả lời tôi tin chắc bạn đã có cho riêng mình.

Theo Châu Thành Nhân/cyberchemvina