Mạc Hiến Tông ( ? – 1546)

Mạc Hiến Tông ( ? – 1546) là vua thứ ba nhà Mạc trong lịch sử Việt Nam, ở ngôi từ năm 1540 đến 1546. Ông tên thật là Mạc Phúc Hải, còn có tên là Đức Nguyên, là con trưởng của Mạc Thái Tông, Người xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là thôn Long Động, xã Nam Tân, huyện Nam Sách), tỉnh Hải Dương, Việt Nam. Mạc Phúc Hải được ông nội là Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung lập lên ngôi tháng 2 năm Canh tý (1540) sau khi vua cha mất. Ông lấy niên hiệu là Quang Hòa.

Cuối đời Mạc Thái Tông, quan hệ với nhà Minh trở nên căng thẳng. Tình hình ở phía Nam cũng nguy cấp: quân đội Lê trung hưng sau 7 năm chiêu binh luyện mã đã đủ sức về đánh chiếm Nghệ An và hai năm sau năm Quí Mão (1543) đã kiểm soát được cả Tây Đô (Thanh Hoá). Thái Tổ Mạc Đăng Dung phải trở lại Đông Kinh đưa cháu nội là Mạc Phúc Hải lên nối ngôi năm Tân Sửu (1541).

Lúc này, ở Trung Quốc, Minh Thế Tông đem việc Nam chinh ra luận bàn, rất nhiều quan lại nhà Minh dâng sớ can vua mềm dẻo mà giải quyết việc biên giới phía Nam, rút bài học thất bại của các đời vua trước. Họ bộ thị lang Đường Trụ dâng sớ trình bày 7 điều không nên đánh An Nam, cho rằng các thời vua trước chưa bao giờ thắng lợi ở An Nam kể từ Mã Viện đến Minh Thái Tông... Thị lang Phan Trân lại nói: "Mạc Đăng Dung cướp ngôi Lê cũng như Lê cướp ngôi Trần vậy; nếu Đăng Dung chịu dâng biểu nộp cống thì coi như được".

Vua Minh Thế Tông và lũ triều thần qua nhiều tháng luận bàn đã quyết định chiếm An Nam làm quận huyện nối chí vua Minh Thánh Tổ. Vua Minh cử Cừu Loan làm đô đốc, Mao Bá Ôn làm tham tán quân vụ phụ trách việc đánh dẹp, Hộ bộ thị lang Hồ Liễn và Cao Công Thiều đi đốc thúc quân lương ở các tỉnh Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây.

Những tuyệt tác hội họa mang tên Trái đất

Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) đã tập hợp và công bố những bức ảnh tuyệt đẹp về Trái đất do các vệ tinh Landsat chụp. Những bức ảnh trong bộ sưu tập "Earth As Art" này được lựa chọn vì chất lượng nghệ thuật hơn là vì các lí do khoa học.

Theo báo Telegraph, chương trình quan sát Trái đất bằng vệ tinh Landsat nằm dưới sự điều hành chung của cả USGS và Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA). Kể từ năm 1972, các vệ tinh Landsat đã bắt đầu sứ mệnh thu thập thông tin về Trái đất từ không gian. Trong bộ sưu tập "Earth As Art", các bức ảnh được thể hiện bằng "màu giả" do các vệ tinh sử dụng cả hai phần hữu hình và vô hình của phổ điện từ.
 Ánh sáng cận hồng ngoại là vô hình với mắt người, nhưng thêm nó vào các bức ảnh sẽ cho phép các nhà khoa học "nhìn thấy" bề mặt của Trái đất trong những màu sắc hơi khác tự nhiên.

Hãy cùng chiêm ngưỡng những tuyệt tác hội họa mang tên Trái đất trong bộ sưu tập ấn tượng này:

Các thảm thực vật phù du màu xanh lục khổng lồ bện xoắn trong làn nước sẫm màu quanh hòn đảo Gotland của Thụy Điển ở biển Baltic, tạo nên một bức tranh theo phong cách tác phẩm "Đêm đầy sao" của thiên tài hội họa Van Gogh.

Màu sắc sống động và các hình thù kỳ lạ cùng kết hợp trong bức ảnh có thể khơi gợi trí tưởng tượng về một câu chuyện thần tiên. Mê cung ấn tượng này xuất hiện dọc theo mép Vịnh của Chaunskaya của Nga (hình bán nguyệt màu xanh nước biển) ở đông bắc Siberia. Hai con sông chính, Chaun và Palyavaam, chảy vào vịnh và vịnh đổ vào vào Bắc Băng Dương. Các nhánh hồ và đầm lầy hiện diện khắp khu vực. Chúng được hình thành từ những chỗ sụt lún còn lại sau khi các sông băng rút đi.

Nghe thấy tiếng nói thì thầm của sóng lực hấp dẫn

Các nhà khoa học đã đưa thế giới tiến gần hơn một bước tới việc “nghe” được tiếng sóng của lực hấp dẫn lan truyền trong không gian và thời gian như nhà bác học thiên tài Albert Einstein đã tiên đoán hồi đầu thế kỷ 20.

Các nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu phản lực (JPL) thuộc Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã thử nghiệm một hệ thống được gọi là ăngten vũ trụ đo sóng giao thoa bằng thiết bị này sẽ được đưa lên vũ trụ để phát hiện những tín hiệu rất nhẹ khó phát hiện giống như tiếng nói thì thầm của sóng lực hấp dẫn.

Ảnh chỉ có tính minh họa. (Nguồn: Internet)

Theo các nhà khoa học, đây là một nhiệm vụ đầy thách thức và không dễ dàng.

Giống như một con thuyền bơi qua đại dương tạo ra sóng trên mặt nước, các thiên thể như các ngôi sao hoặc hố đen chuyển động trong vũ trụ tạo ra sóng lực hấp dẫn trên nền của không gian-thời gian.

Một vật thể chuyển động có khối lượng càng lớn càng tạo ra sóng mạnh hơn, và vật thể chuyển động càng nhanh càng tạo ra nhiều sóng trong một thời gian xác định.

Mạc Thái Tông (? – 1540)

Mạc Thái Tông (? – 1540) là vị vua thứ hai của nhà Mạc, ở ngôi từ năm 1530 đến 1540. Ông tên thật là Mạc Đăng Doanh, là người xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là thôn Long Động, xã Nam Tân, huyện Nam Sách), tỉnh Hải Dương, Việt Nam. Mạc Đăng Doanh là con trưởng của Thái Tổ Mạc Đăng Dung, không rõ năm sinh.

Thời Lê Chiêu Tông(1506 –1526), Mạc Đăng Dung nắm quyền, ông được phong làm Dục Mỹ hầu, giữ điện Kim Quang. Khi Mạc Thái Tổ lên ngôi ngày 15 tháng 6 âm lịch năm 1527, ông được lập làm Thái tử.

Ngày 1 tháng 1, tết nguyên đán năm Canh Dần (1530), Mạc Thái Tổ truyền ngôi cho ông và lên làm Thái thượng hoàng, tôn bà nội là Đặng Thị Hiếu làm Thái hoàng thái hậu.

Tháng 8 năm 1530, sau khi lên ngôi, Mạc Thái Tông hội binh ở huyện Hoằng Hoá đánh Lê Ý, sai Mạc Quốc Trinh lĩnh thuỷ quân đi trước. Ý đón đánh được cả hai đạo quân Mạc. Mạc Thái Tông phải án binh cố thủ. Tháng 11 năm đó, Thái Tông sai Quốc Trinh ở lại cầm quân còn mình rút về kinh thành. Lê Ý thắng liền mấy trận có ý chủ quan, bị Quốc Trinh bắt được giải về kinh giết chết.

Đầu năm 1531, Nguyễn Kim khởi binh chống Mạc ở Ai Lao, mang quan về đánh Thanh Hoá. Thái Tông sai Tây quốc công Nguyễn Kính vào đánh. Nguyễn Kim đánh thắng được Nguyễn Kính hai trận, chia quân giữ các huyện. Tháng 9, trời đổ mưa nhiều, quân Mạc thừa cơ dùng thuỷ quân tiến đánh, quân Nguyễn Kim rối loạn phải rút về Ai Lao.

Bài trí hoa theo thuyết phong thủy

TTO - Hoa tươi không chỉ giúp không gian sống của bạn trở nên sinh động mà với mỗi loại hoa, từng màu sắc theo thuyết phong thủy lại có những ý nghĩa và mục đích khác nhau.

Chọn các loại hoa tươi và bền sẽ mang lại sức sống cho ngôi nhà - Ảnh: H.TR.

Theo thuyết phong thủy, tất cả các loại hoa tươi và cây cảnh nói chung khi được trưng bày trong nhà đều mang lại cho gia chủ sinh khí, sức khỏe, sự thịnh vượng, năng lượng sống.

Tuy nhiên, nguyên tắc đầu tiên khi trưng bày trong nhà là nên chọn những bông hoa tươi tắn, tràn đầy sức sống. Vì vậy bạn cần phải thường xuyên thay hoa để đạt được mục đích này hoặc dành thời gian để chăm sóc, cắt tỉa, nhất là những bình hoa cắm trong phòng khách. Ngược lại những bông hoa tàn úa, héo, rơi rụng sẽ mang đến những điều kém may mắn cho chủ nhân.

Đặc biệt không nên để hoa khô trong nhà vì nó là điềm báo hiệu những điều rủi ro có thể xảy đến với gia đình bạn, tuy thế bạn cũng có thể lựa chọn hoa giả để trang trí cho không gian sống vì nó cũng rất có lợi theo thuyết phong thủy, sẽ mang lại may mắn.

Phát hiện la bàn ngà voi 100 tuổi

- Sở VHTT&DL Hà Tĩnh vừa phát hiện một chiếc la bàn bát quái cổ, bằng ngà voi được chế tác chạm khắc rất tinh xảo. Điều thú vị là cho tới nay chiếc la bàn này vẫn đang hoạt động bình thường.

 

Sáng 18/11, trao đổi với VietNamNet, ông Hồ Bách Khoa, Phó phòng Quản lý di sản (SVHTT&DL) Hà Tĩnh cho biết, chiếc la bàn này được ông Võ Đình Thi – Trưởng phòng nghiệp vụ Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh phát hiện trong một lần đi sưu tập hiện vật.

Ông Khoa cho biết, chiếc la bàn bát quái này có niên đại khoảng trên 100 năm tuổi, nó được làm từ thời Nguyễn, vào khoảng cuối thế kỷ XIX. Đây là một chiếc la bàn dùng để xác định phương vị tìm thế đất làm nhà ở, mạch nước để lập cư hay nơi táng mộ với kỳ vọng phát lộc, phát tài và thường được gọi là la bàn phong thủy hay là la bàn bát quái.

Chiếc la bàn vừa được tìm thấy. Ảnh: Bách Khoa

Theo mô tả, chiếc la bàn này có hình vuông, mỗi cạnh dài 6cm, dày 2cm được làm bằng ngà voi có chế tác, chạm khắc rất tinh xảo. Tâm la bàn hình tròn, các chi tiết như kim, phuơng vị, nắp kính còn nguyên vẹn, bao quanh tâm là gờ nổi con lươn bằng đồng đỏ.

Tiếp đến là 5 vòng tròn đồng tâm, vòng trong cùng có biểu tượng của 8 cung của bát quái – 8 phương vị chính (càn, cấn, khảm, chấn, khôn, đoài, ly, tốn). Vòng 2 có các điểm chấm. Vòng 3 có 25 ký tự biểu hiện 10 can (giáp, ất, bính, đinh, mậu, kỷ, canh, tân, nhâm, tý) và 12 chi ( tý, sửu, dần, mão, thìn, tỵ, ngọ, mùi, thân, dậu, tuất, hợi). Vòng 4 có 72 ký tự; vòng 5 khắc họa 12 con giáp; ngoài cùng là vòng đôi giới hạn điểm cuối mặt chính; 4 góc la bàn chạm họa tiết trang trí và 4 cạnh được bao bởi các ô chữ S lồng nhau.

Hồ Quí Ly và Mạc Đăng Dung

Trong một thời gian cách nhau hơn một thế kỷ, nước ta đã có hai trường hợp cướp ngôi. Hồ Quí Ly cướp ngôi nhà Trần năm 1400, Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê năm 1527. Hai trường hợp khởi đầu trong một kịch bản tương đối giống nhau: một dòng họ hư đốn làm cho đất nước suy đồi, rồi một đại thần phế bỏ vua, tự lập lên ngôi. Trong cả hai trường hợp, vị vua cũ bị giết hại. Trong cả hai trường hợp, các triều thần của dòng vua cũ được mời ở lại giúp vua mới. Nhưng kết quả đã khác nhau, và sự phán xét của lịch sử đã rất lạ lùng.
Hồ Quí Ly là một đại thần bất lực, bên trong làm cho đất nước suy đồi, bên ngoài thì không giữ được bờ cõi. Quân Chiêm Thành ra vào cướp phá như chỗ không người, kinh đô mấy lần bị rơi vào tay quân địch, Hồ Quí Ly chỉ biết dắt vua bỏ chạy. Chẳng có công lao gì với đất nước nhưng Hồ Quí Ly cũng đã trấn áp được vua Trần rồi cướp ngôi. Hồ Quí Ly cũng tỏ ra đặc biệt bội bạc với đất nước Việt nam đã cho ông ta tất cả, ông ta vẫn tự coi là người Tàu dù tổ tiên đã lập nghiệp tại Việt nam từ bốn đời. Cướp được ngôi vua, Hồ Quí Ly, trước đó mang họ Lê theo bố nuôi, đã lấy lại họ Hồ theo họ cũ của mình và đổi tên nước ta từ Đại Việt thành Đại Ngu theo tên cố quốc của mình, rồi thi hành một chính sách cướp bóc ra mặt đối với dân chúng. Nguyên Trãi kể tội Hồ Quí Ly: Vừa qua nhà Hồ vì chính sách phiền hà làm cho lòng người oán giận. Kết quả là Hồ Quí Ly làm mất nước, nước ta lại rơi vào vòng Bắc thuộc sau gần năm trăm năm độc lập. Tội của Hồ Quí Ly đối với Việt nam thực là lớn. Thế nhưng xem ra Hồ Quí Ly chỉ bị lên án vừa phải thôi, không những thế còn được khen là con người lỗi lạc, một trí tuệ siêu việt và sáng tạo.